vrijdag 27 augustus 2010

Dit weekend eerste zeetrek?

Volgens diverse windsites (oa http://www.windguru.cz/) belooft dit weekend het eerste weekend van het najaar te worden met goede verwachtingen voor zeetrek vanaf een van de eilanden. Voor zaterdag staat voorlopig noordwest 4-5, voor zondag noordwest 5-6. Wel is het meenemen van regenkleding verstandig, want geen van beide dagen zal het droog blijven. Het zeetrekpunt op Ameland (Paviljoen "De Buren van Nes" ten noorden van Nes) zal in ieder geval beide dagen bevolkt zijn, dus mocht je tijd en zin hebben dan kun je je daar altijd bij aansluiten. De boten vanaf Ameland vertrekken zaterdag vanaf 7.30 uur (helaas het laatste weekend dat de boot zo lekker op tijd vertrekt), op zondag gaat de eerste boot weer ouderwets laat om 9.30 uur (zie http://www.wpd.nl/)
Eind augustus is een zeer goede tijd / kan een zeer goede tijd zijn voor Jagers (o.a. Kleinste), Vorkstaartmeeuwen (kans op adulte vogels is nu het grootst) en Pijlstormvogels (Grauwe, Noordse en/of Vale). En wat betreft die laatste groep: gezien waarnemingen in Denemarken en Zweden is de hoop op een Grote Pijlstormvogel wellicht ook niet geheel onrealistisch (zie oa http://netfugl.dk/pictures.php?id=showpicture&picture_id=35401 ) Echter, augustus kan ook de mand van de "lege zee" zijn; het kan kortom alle kanten op.  Maar zo is het eigenlijk altijd met zeetrek...

woensdag 25 augustus 2010

Breedbekken!

Het zal niemand zijn ontgaan: nadat het een tijdje stil was en we ons al bijna zorgen begonnen te maken, maakt Top-of-Holland haar naam weer waar als "the place to be" voor Breedbekken. Traditioneel is het in augustus de beurt aan juveniele vogels, die de afgelopen dagen fijn van zich hebben laten horen. Westhoek, Terschelling, Vlieland, Lemmer, Rottumerplaat, Lauwersmeer, Eemshaven, Breebaartpolder, het lijkt wel dat wanneer je een beetje moeite steekt in steltlopers je deze dagen moet kunnen toeslaan om je "eigen vogel" te vinden. Vanavond was er een mooie show van twee vogels in de Ezumakeeg, waarbij ze op korte afstand konden worden bewonderd en ze ook vaak (langdurig) roepend en rondvliegend te zien en te horen waren. Aan het einde van de zomer zullen we eens een optelsommetje maken en het totaal van 2010 berekenen. Aan u de schone taak te teller te laten ratelen!
De 2 juveniele Breedbekstrandlopers van de Ezumakeeg (25 augustus 2010, Martijn Bot)

Broedgeval Rouwkwikstaart op Terschelling

Tijdens zijn vakantie op Terschelling was Durk Lautenbach deze zomer getuige van iets waarvan we wel weten dat het gebeurt, maar wat niet vaak wordt vastgelegd: een broedgeval van Rouwkwikstaart. Of het een paartje betrof, of alleen het mannetje van deze soort was is helaas niet geheel duidelijk geworden:
"Ik heb alle kwikken goed bekeken en niet een vrouwtje rouwkwik kunnen ontdekken. Het mannetje was dagelijks druk aan het fourageren op de camping, vooral plekken waar de tent net was afgebroken was favoriet bij de vogel, in het dode gras vond hij emelten e.d. Op de foto waarbij je de vogel op de rug ziet heeft hij er ook één in de snavel. Het mannetje was erg tam, hij liep zo'n beetje de tent binnen en voor de campingwinkel liep hij gewoon tussen de toeristen te fourageren. Met de snavel vol voer vloog de vogel altijd in dezelfde richting een stuk(je) buiten de camping. Ik denk dat de jongen nog in het nest zaten of in de buurt ervan, maar heb niet gezocht naar het nest".

woensdag 18 augustus 2010

Toelichting waarneming Grijze Strandloper maandag 16/8 - Vincent Douwes

Van ca. 06:30 uur tot 09:30 uur op de uitkijkheuvel Achter de Zwarten gestaan waarbij vanaf ca. 08:00 uur anderen aanschoven. Het was over het algemeen zwaar bewolkt en een graad of 17, de wind was zwak en er werd geen hinder van ondervonden tijdens het scopen. Rond 07:00 uur leek het even op te klaren en een paar minuten later kwam zelfs het zonnetje tevoorschijn.Hiervan werd een kleine 20 minuten geprofiteerd en het zicht op de vogels in het gebied werd er een stuk beter op!

Het eerste half uur werd gebruikt om het gebied grofweg een aantal keren te scannen waarbij o.a. reuzensterns en een juveniele witvleugelstern werd opgemerkt. Tegen 7-en begon ik met het scannen van de slikjes dichterbij de uitkijkheuvel. De slikjes voor het eilandje op ca. 10 uur van de uitkijkheuvel liggen redelijk ver weg maar zijn over het algemeen goed te onderzoeken. Hier werden meerdere bontbekplevieren, een enkele bonte strandloper en kemphaan en wat kleinere strandlopertjes ontdekt. Het onderscheiden van zeer gelijkende caladris soorten, anders dan kleine strandloper is m.i. op dat slikje nagenoeg onmogelijk (of in ieder geval héél moeilijk) omdat het eenvoudigweg te ver weg is. Ik besloot daarom om de dichterbij gelegen slikjes op 12 uur van de heuvel te scopen omdat het zicht op deze slikjes een stuk beter was. Dit was om omstreeks 07:15 uur.

Hier werd naast de bontbekken ook snel een kleine strandloper ontdekt maar bij de vogel die ik daarna in beeld kreeg, had ik meteen het idee dat deze "anders" was dan de vorige (kleine) strandloper. Z'n Jizz was anders en de eerste indruk was dat deze vogel veel meer zwart en grijs in het verenkleed had dan de kleine strandlopers waarmee de vogel af en toe in één beeld liep. Er was geen enkel spoor van bruin (misschien heel erg donkerbruin) of rood in het verenkleed en de hoeveelheid donkere (zwarte) veercentra op de bovendelen was opmerkelijk. Er kon geen V of rails in de bovendelen worden ontdekt, er was überhaupt maar heel weinig wit in de bovendelen te zien. Grof gezegd was de vogel grijs (lichtgrijs gecombineerd met bruingrijs) met zwarte vlekken en een witte onderzijde.

De kop leek m.u.v. zijn opvallende donkere hoofddeksel (petje) witter dan van de kleine strandlopers en de borst en zijhals was minder gestreept. Door de lichte wenkbrauwstreep was de teugel en wang (oorstreek) donker. De onderzijde was wit zonder dat opvallende strepen of vlekken werden opgemerkt. Op de borst was een onopvallende lichtgrijs gestreepte borstband te zien. Om die reden denk ik dan ook dat dit een naar winterkleed ruiend adult exemplaar betreft. Een adult zomerkleed heeft nl. altijd een goed zichtbaar gestreepte borstband.

In een 1-op-1 vergelijking tussen deze vogel en de kleine strandlopers was duidelijk te zien dat de spannende vogel veel meer bulk had t.o.v. de kleintjes; de vogel was een stukje forser waarbij de korte maar forse stompe snavel opviel (kanoetenuiterlijk). De vogel was wel beduidend kleiner dan de bontbekplevieren. De poten waren donker, zwartachtig waarbij moet worden opgemerkt dat dit niet door modder kwam; de vogel foerageerde op een wat droger slikgebiedje wat totaal niet nat of zelfs vochtig leek. Ook de daar foeragerende bontbekken hadden oranje pootjes waar geen modder op was afgezet. Vanwege de afstand was het niet mogelijk om eventuele webjes op te sporen.

Gedurende ruim 5 minuten liet de vogel zich met goed licht in de rug relatief uitstekend zien. De zon in de rug zorgde voor dat moment voor een optimaal beeld zonder warmtetrillingen. Met een Swarovski AT80 telescoop (bijna geheel ingezoomd) kon de vogel goed worden waargenomen. Tot op een gegeven moment “alles” opvloog en ondanks dat ik probeerde de groep te volgen, de vogel uit beeld verdween. In de korte tijd dat ik de vogel al vliegend in beeld had, werd geen witte stuit of staart en geen duidelijke vleugelstreep waargenomen (hoogstens een Temmincks-achtig licht aangezet vleugelstreepje) . Ook werd geen afwijkende roep tussen de bontbekken en kleine strandloper gehoord. Gedurende deze 5 tot 10 minuten waarbij ik de vogel in de scoop had (+ de tijd erna) ben ik alle min of meer voor de hand liggende soorten langsgegaan waarbij ik ze één voor één kon wegstrepen.
Drieteenstrandloper; te groot en bovendien klopt er geen enkel kleed van drieteen met de vogel zoals die werd waargenomen; teveel wit bij juveniel, te roodbruin bij adult zomerkleed en ruiende vogels. Bij het opvliegen werd bovendien geen duidelijke vleugelstreep gezien.
Bonte strandloper; te groot voor de vogel en met te lange snavel
Krombekstrandloper; idem als bij bonte strandloper
Breedbekstrandloper; te groot, met te lange en te kromme snavel
Temmincks strandloper; geen donkere poten (kan niet door de modder zijn gekomen), teveel gestreept (te weinig wit), snavel te slank. De grijze strandloper had niet veel meer dan een aanzet van een borstband. Een Temmincks heeft een overduidelijke borstband in alle kleden
Kleine strandloper; eigenlijk altijd (behalve winterkleed) rood en/of bruin in verenkleed, andere jizz (er liepen meerdere “echte” kleine strandlopers die ook in één oogwenk als zodanig waren te determineren). Verder hebben kleine strandlopers nooit zoveel wit in de kop en een veel minder duidelijk petje wat contrasteert met lichte wenkbrauwstreep
Taigastrandloper / kleinste strandloper; geen donkere poten en veel te zwaar getekende borst
Bairds strandloper; te zwaar getekende borst en de vleugels steken ver voorbij de staart (wat bij de grijze strandloper niet werd gezien), te weinig wit in de kop en geen wenkbrauwstreep, etc..
Bonapartes strandloper; te groot en teveel streping op borst en flanken in alle kleden. Qua bovendelen / kleurzetting leek de vogel hier echter wel aanzienlijk op (ruiend adult)!
Roodkeelstrandloper; te veel roodbruin en/of wit in bijna alle kleden. Te kort snaveltje (dat was toch echt meer opgevallen)
Gestreepte strandloper; te groot en teveel “strepen”
Siberische strandloper; idem als bij gestreepte strandloper

Nadat de vogel om ca. 07:25 uur was opgevlogen werden in de uren erna nog regelmatig kleine en een klein aantal Temmincks strandlopers ontdekt, de grijze strandloper werd echter helaas niet meer waargenomen.

Beide determinatiemethoden wijzen m.i. op grijze strandloper (waarmee in het buitenlang ervaring is opgedaan):
1) Op basis van gedrag en voorkomen duidelijk een Caladris. Verenkleed(patroon), snavelvorm en grootte, pootkleur en bouw en houding wijzen op een grijze strandloper
2) Alle in Nederland voorkomende broedvogels, (schaarse) doortrekkers en dwaalgasten kunnen middels de wegstreepmethode worden verworpen; nadat alles is weggestreept blijft de grijze strandloper over.

We kunnen weer kloppen!

Gisteren, the Day After The Day dus, de eerste ToH Sperwergrasmus van dit seizoen op de ringbaan te Schiermonnikoog. Ook daar een Grauwe Fitis, de vierde daar ooit gevangen. Het heerlijke bosjes kloppen kan beginnen!

dinsdag 17 augustus 2010

Massadip ToH

Het zal ongetwijfeld niemand zijn ontgaan: gisteren (16-8) verbleef er een Groene Bijeneter op de ringbaan van Castricum. Het betrof het derde geval voor Nederland, na vogels in 1961 (Texel) en 1998 (Terschelling).
Voor vele vogelaars in Nederland betekende dit een langverwachte en vooral langgehoopte soort (een ware "cosmic mind fucker", zoals we zo'n beest plegen te noemen) en zal de datum 16 augustus nog lange tijd in het geheugen gegrift blijven. Echter, via deze post wil ik even aandacht vragen voor de hoek waarin de klappen zijn gevallen, en dat is in dit geval voornamelijk de Top of Holland. De ruim 3 uur verblijf van de vogel bleek voor het overgrote deel van de noordelijke twitcherspopulatie net een half uurtje te kort; waarschijnlijk werden de onverwachte opklaringen en temperatuurstijging ons fataal. Voor zover wij hebben kunnen inschatten zijn alleen de ware opportunisten (zij die meteen bij de eerste melding van "een rondvliegende vogel" in de auto zijn gesprongen) gelukkig teruggekeerd in de ToH, en dragen zij waarschijnlijk slechts de namen Ronald, Franske en Martin. Alle anderen zijn tussen enkele minuten en een uur te laat aangekomen en konden slechts de tak waarop deze vogel lange tijd rustig heeft gezeten aanschouwen. Vooral pijnlijk bleek de ongeveer half uur durende wandeling naar het Hoefijzermeer, waar vanuit tegengestelde richting slechts lachende gezichten kwamen aangewandeld die vol medelijden dan wel leedvermaak onze bedrukte gelaten gade sloegen.
Er resten ons nu twee dingen: uithuilen en keihard terugslaan.
Mochten mensen het verhaal van hun dip kwijt willen, reageer dan gerust (hieronder). Wellicht helpt het in het verwerkingsproces...

zondag 15 augustus 2010

Beter laat dan nooit: Aziatische Goudplevier in de Bantpolder - Andries Zijlstra

Zondag 2 mei 2010

De dag begon vrij vroeg na een feestelijk begin van het weekend in Groningen. Ik kijk om een uurtje of 10 naar buiten en zie dat het best mooi weer is. Ik bel mijn vaste vogelmaat Rick de Groot op of hij ook zin heeft om even een rondje Lauwersmeer te doen. Ik probeer Rick te overtuigen naar aanleiding van de waarnemingen van 1 mei, namelijk de Morinelplevieren in de Bantpolder en een Gestreepte Strandloper in het Jaapsdeengat.

Ik krijg te horen dat hij liever wil gaan racefietsen. Op dat moment ga ik me dan maar klaar maken om alleen door het Lauwersmeer te crossen. Enkele minuten later krijg ik een sms met de tekst "Ik ga over 15 minuten van huis om je op te halen, niemand wil mee te fietsen". Dus ik wacht nog even en even later staat Rick toch voor de deur! De reis ging direct richting de Bantpolder, waar we eerst alles afzoeken naar de gemelde Morinelplevieren van zaterdag. Deze zijn helaas niet meer terug te vinden.

We vervolgen onze weg via de Bantpolder. Boven op de dijk stoppen we even en hebben al snel de roodhalsgans gevonden die vrij dichtbij tussen de brandjes en rotganzen aan het fourageren is. Tussen de rotganzen lopen ook minimaal nog twee witbuikrotganzen. Als we dan verder richting Lauwersoog rijden zien we enkele Graspiepers en een Tureluur op de paaltjes zitten waar we nog even een paar foto’s van schieten.

Na vele Grutto’s, Brandganzen, Graspiepers en Tureluurs zie ik boven de dijk iets wits vliegen. We rijden met hoge snelheid richting dijk. Na een paar honderd meter raakt de enigszins teleurstellende grote zilverreiger uit beeld. Ineens trapt Rick keihard op de rem, kijk! Links! Vlak achter het hek een donkere plevier (op een meter of tien vanaf de weg). In eerste instantie zeg ik Goudplevier maar dan begint bij mijn hart sneller te kloppen vanwege het uiterlijk van deze schitterende Goudplevier. Rick reageert:’ Een Amerikaan of een Aziaat?’

Ik wijs Rick er op dat we het boek er maar eens bij moeten pakken en moeten kijken naar de kenmerken van deze goudplevieren. En maak zoveel mogelijk foto’s voor het bewijs! Het eerste kenmerk die kloppend is zoals beschreven in de ANWB gids dat het zwart onder de buik doorloopt tot aan zijn staart. Het tweede kenmerk dat opvalt aan deze goudplevier dat hij iets grover is getekend. Ineens vliegt de goudplevier op door een beschermende kieviet die een vrouw met een klein hondje aan wil vallen. Bij het opvliegen lukt het Rick nog net een foto te schieten. Helaas op het verkeerde moment zodat we niet goed konden zien of de ondervleugel grijs/bruin gekleurd was. Wel riep de vogel een hoog geluid wat mij meer aan een Zwarte Ruiter deed denken dan aan een Goudplevier. De plevier ging in de buurt van een plasje zitten en ik kon niet anders dan Rommert Cazemier bellen om te vragen waar ik nog meer op moest letten en of hij de determinatie rond wilde maken. Rommert en David Hoekstra waren ondertussen lekker een hapje aan het eten op Lauwersoog en waren in eerste instantie niet al te enthousiast, maar zouden na het eten langs komen.

Ondertussen komt er een andere auto aanrijden die we op de goudplevier wijzen, samen komen we tot de conclusie dat de kans groot is dat dit een Aziatische goudplevier is. (We vergaten zelfs om ons even voor te stellen, daar onze excuses voor en vooral bedankt!) Op dat moment vliegt hij ineens weg, om een paar minuten later weer aan te komen vliegen en te landen op dezelfde plaats. Tijdens deze vlucht zien we alle vier dat de ondervleugel inderdaad grijs/bruin is en ik bel Rommert weer om te melden dat het zo goed als zeker is. (misschien helpt dat om het eten wat sneller op te eten) Ditmaal duurt het niet zo lang en al snel hebben de mannen de vogel in de kijker en wordt ons vermoeden bevestigd. Rick en ik geven elkaar even een stevige hand en ons adrenalinepijl schiet omhoog! Dan realiseren we ons lacherig dat we deze topper beter een weekje later hadden kunnen ontdekken in verband met de Top of Holland vogeldag! Na de bevestiging wordt de vogel gemeld en krijgen vele vogelaars de kans om deze schitterende adult zomerkleed Aziatische goudplevier te bekijken.
Iedereen bedankt voor de hulp!
Vriendelijke groeten
Andries Zijlstra en Rick de Groot.